ആഗോള സാമ്പത്തിക വിപണികളിൽ അപകടസാധ്യതകൾ വർധിക്കുന്നതായി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി. കൃത്രിമബുദ്ധി മേഖലയിലെ നിക്ഷേപം കുറയുന്നതും സർക്കാർ കടപ്പത്രങ്ങളുടെ പലിശനിരക്ക് ഉയരുന്നതും വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിക്ക് വഴിയൊരുക്കാമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഒക്ടോബർ 13-ന് പുറത്തുവിട്ട ആഗോള സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതാ റിപ്പോർട്ടിലാണ് ഐഎംഎഫ് ഈ ആശങ്കകൾ വ്യക്തമാക്കിയത്. നിലവിൽ വിപണികൾ സമ്മർദങ്ങളെ അതിജീവിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതിൽ അമിതമായ ആത്മവിശ്വാസം പുലർത്തരുതെന്ന് സംഘടന മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

കൃത്രിമബുദ്ധി മേഖലയിലെ കമ്പനികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കുറയുകയാണെങ്കിൽ നിക്ഷേപകർ ഓഹരികൾ വൻതോതിൽ വിറ്റഴിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. അത്തരം വിൽപ്പന മറ്റ് സാമ്പത്തിക മേഖലകളിലേക്കും പ്രതിസന്ധി വ്യാപിപ്പിച്ചേക്കാം. വലിയ സാങ്കേതിക കമ്പനികൾ ആഗോള നിക്ഷേപ നിലവാരമുള്ള കടപ്പത്ര വിപണിയിൽ കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം നേടുന്നതായും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. 2024-ൽ ഒരു ശതമാനത്തിൽ താഴെയായിരുന്ന ഈ കമ്പനികളുടെ പങ്ക് ഇപ്പോൾ ഏകദേശം പത്ത് ശതമാനമായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഇതോടെ സാങ്കേതിക മേഖലയിലെ പ്രതിസന്ധി മറ്റ് വിപണികളെയും ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യത വർധിക്കുന്നു.

ഊർജവില ഉയരുന്നത് സർക്കാർ കടപ്പത്രങ്ങളുടെ വരുമാനനിരക്കുകളിലും സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. പണപ്പെരുപ്പം നിയന്ത്രിക്കാൻ കേന്ദ്രബാങ്കുകൾ പലിശനിരക്ക് ഉയർത്തേണ്ടിവന്നാൽ കടബാധ്യതയുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടവ് കൂടുതൽ ചെലവേറിയതാകും. ഇതിനൊപ്പം ആഗോളതലത്തിൽ വർധിക്കുന്ന സൈബർ ആക്രമണങ്ങളും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയ്ക്ക് വെല്ലുവിളിയാണ്. 2026-ൽ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയ പല സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സുരക്ഷാ ദൗർബല്യങ്ങളും പരിഹരിക്കുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ആക്രമണങ്ങൾ നടന്നതായി ഐഎംഎഫ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സാങ്കേതിക സേവനദാതാക്കളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് വർധിക്കുന്നതും അപകടസാധ്യത കൂട്ടുന്നു.

കൃത്രിമബുദ്ധി സൈബർ പ്രതിരോധത്തിന് സഹായിക്കുമെങ്കിലും അതേ സാങ്കേതികവിദ്യ ആക്രമണങ്ങളെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കാനും ഉപയോഗിക്കപ്പെടാം. പ്രതികൂല സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്തുള്ള പരിശോധനയിൽ, ആഗോള ബാങ്കിങ് ആസ്തികളുടെ 22 ശതമാനം വരുന്ന ബാങ്കുകളിൽ മൂലധനശേഷി ദുർബലമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. മുൻവർഷത്തെ പരിശോധനയിൽ ഈ വിഹിതം 18 ശതമാനമായിരുന്നു. ബാങ്കുകൾ പൊതുവെ പ്രതിരോധശേഷി നിലനിർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും ചില മേഖലകളിൽ ദൗർബല്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു. കടമെടുപ്പിന്റെ അമിത ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കണമെന്നും പൊതുകടം സുസ്ഥിരമായ നിലയിലാക്കണമെന്നും ഐഎംഎഫ് സർക്കാരുകളോടും സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണ ഏജൻസികളോടും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആഗോള സാമ്പത്തിക വിപണികളുടെ സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാൻ കൃത്യമായ നിരീക്ഷണവും സൈബർ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുടെ ശക്തിപ്പെടുത്തലും അനിവാര്യമാണെന്നാണ് സംഘടനയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.